Od potpisivanja Briselskog sporazuma prošlo je 13 godina, a ključna obaveza o formiranju ZSO i dalje nije ispunjena.
Na današnji dan 2013. godine potpisan je Prvi sporazum o principima koji regulišu normalizaciju odnosa Beograda i Prištine, poznat kao Briselski sporazum, koji je označio početak nove faze dijaloga pod pokroviteljstvom Evropske unije.
Sporazum sadrži 15 tačaka, od kojih se prvih šest odnosi na formiranje Zajednice srpskih opština, mehanizma koji je trebalo da obezbedi institucionalnu zaštitu prava srpskog naroda na Kosovu i Metohiji. Ipak, ni nakon 13 godina ova obaveza nije realizovana, što ostaje jedno od ključnih otvorenih pitanja u procesu dijaloga.
Predstavnici Beograda su na brojnim sastancima u Briselu, kao i u razgovorima sa međunarodnim zvaničnicima, više puta ukazivali na neophodnost hitnog formiranja ZSO, ističući da je to preduslov za nastavak normalizacije odnosa i izgradnju poverenja.
Istovremeno, naglašavano je da se sva otvorena pitanja moraju rešavati isključivo dijalogom i u skladu sa postignutim dogovorima, kako bi se obezbedila dugoročna stabilnost i sigurnost za sve zajednice na prostoru Kosova i Metohije.
