Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici danas obeležavaju praznik Svetog velikomučenika Prokopija, jednog od najpoštovanijih svetitelja u narodnoj tradiciji. Sveti Prokopije ubraja se među takozvane „ognjevite svece“, a njegov praznik prati veliki broj običaja i verovanja koji su se sačuvali do danas. U mnogim krajevima Srbije ovaj dan se posebno praznuje radi zdravlja dece, dok ga kamenoresci i rudari proslavljaju kao svog zaštitnika.
Prema crkvenom predanju, Sveti Prokopije rođen je u Jerusalimu pod imenom Neanije i bio je rimski vojskovođa u vreme cara Dioklecijana. Tokom jednog pohoda, nakon čudesnog viđenja krsta na nebu, prihvatio je hrišćansku veru i posvetio život propovedanju Hrista. Zbog odbijanja da se odrekne vere bio je izložen teškim mučenjima i pogubljen 303. godine, nakon čega je proglašen velikomučenikom.
U narodu se Sveti Prokopije smatra jednim od 18 „zaprešnih dana“, kada se, prema tradicionalnim verovanjima, izbegavaju teški fizički poslovi, naročito kopanje zemlje, oranje i drugi radovi na njivi. Takođe, u pojedinim krajevima postoji verovanje da tog dana ne treba ići na reke niti se kupati u tekućoj vodi, dok se dan preporučuje da protekne u miru, molitvi i porodičnom okupljanju. Ovi običaji predstavljaju deo narodne tradicije i nisu crkvena pravila.
Posebno mesto u narodnim verovanjima zauzima molitva za zdravlje najmlađih. Majke na ovaj praznik odlaze u hramove, pale sveće i mole se Svetom Prokopiju za zdravlje, napredak i Božju zaštitu svoje dece. U nekim krajevima Srbije veruje se i da svetitelj blagosilja mladence, zbog čega se Prokopijevdan smatra povoljnim danom za venčanja.
Iako su brojni narodni običaji vezani za ovaj praznik, Srpska pravoslavna crkva naglašava da je suština proslavljanja Svetog Prokopija u molitvi, prisustvu na liturgiji, činjenju dobrih dela i negovanju hrišćanskih vrednosti. Vernici se pozivaju da dan provedu u miru, slozi i duhovnoj sabranosti, sećajući se života i stradanja svetitelja koji je ostao upamćen kao simbol čvrste vere i istrajnosti.
