Sveti vladika Nikolaj Velimirović ostaje jedna od najznačajnijih duhovnih ličnosti srpske istorije, čije delo i danas ima snažan uticaj.
Sveti vladika Nikolaj Ohridski i Žički zauzima posebno mesto u srpskoj duhovnoj i kulturnoj istoriji kao ličnost koja je u turbulentnim decenijama prve polovine 20. veka spajala duboku veru, obrazovanje i nacionalnu svest. Njegov život i rad predstavljaju svedočanstvo o snazi duhovnog poziva i uticaju koji jedan čovek može imati na čitav narod.
Rođen 1880. godine u selu Lelić, kao Nikola Velimirović, rano je pokazao izuzetnu intelektualnu darovitost. Obrazovao se u Srbiji i inostranstvu, gde je stekao visoko akademsko obrazovanje i doktorsku titulu. Zamonašio se 1909. godine, čime počinje njegov potpuno novi život posvećen crkvi, duhovnosti i narodu.
Tokom Prvog svetskog rata obavljao je važne diplomatske misije u Velikoj Britaniji i Sjedinjenim Američkim Državama, gde je govorio o stradanju srpskog naroda i nastojao da pridobije podršku saveznika. Njegove besede ostavljale su snažan utisak i doprinosile boljem razumevanju položaja Srbije u svetu.
Kao episkop, najpre žički, a potom ohridski, aktivno je radio na obnovi duhovnog života, podizanju hramova i jačanju verskog obrazovanja. Posebno se vezuje za bogomoljački pokret, koji je okupljao veliki broj vernika i doprinosio oživljavanju crkvenog života u narodu.
Tokom Drugog svetskog rata doživljava teška stradanja, uključujući internaciju u logor Dahau, a nakon rata život nastavlja u emigraciji, najviše u Sjedinjenim Državama, gde je predavao i duhovno delovao. Upokojio se 1956. godine, ostavivši za sobom bogato bogoslovsko, književno i duhovno nasleđe koje i danas predstavlja jedan od stubova srpske duhovnosti.
